Bekwaamheidseisen en de Wet BIO

Volgens de wet BIO (wet op de beroepen in het onderwijs) dienen docenten aan enkele eisen te voldoen. Deze eisen worden bekwaamheidseisen genoemd. Elke onderwijsinstelling dient te kunnen aantonen dat de leraren voldoen aan de bekwaamheidseisen. Deze bekwaamheidseisen worden vastgelegd in een bekwaamheidsdossier.

 


Goed personeelsbeleid

De school is verantwoordelijk voor goed personeelsbeleid. Dit houdt in dat de school zich sterk maakt voor de het op peil houden en verder ontwikkelen van de bekwaamheid van de leraren.
Het bekwaamheidsdossier wordt tevens gebruikt door de Inspectie van het Onderwijs bij de inspecties naar de kwaliteit van de school.

Bekwaamheidseisen voor docenten

De bekwaamheidseisen uit de Wet BIO  zijn bedoeld voor docenten in het:
•    basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs;
•    voortgezet onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs;
•    beroepsonderwijs en volwasseneneducatie.

Een docent dient aan 7 bekwaamheidseisen te voldoen:


1.    Interpersoonlijk competent
2.    Pedagogisch competent
3.    Vakinhoudelijk en didactisch competent
4.    Organisatorisch competent
5.    Competent in het samenwerken met collega's
6.    Competent in het samenwerken met de omgeving
7.    Competent in reflectie en ontwikkeling

De bekwaamheidseisen zijn gebaseerd op de verschillende rollen die docenten hebben en de situaties waar ze mee te maken hebben.

Interpersoonlijk competent

Een docent die interpersoonlijk competent is zorgt ervoor dat leerlingen goed in een groep kunnen functioneren. Leerlingen gaan vriendelijk met elkaar om en er heerst een goede, open sfeer in de klas. Ook dient de docent zorg te dragen voor een goede balans tussen leiden en begeleiden, sturen en volgen en corrigeren en stimuleren.

Pedagogisch competent

Pedagogisch competent wil zeggen dat je zorgt voor een veilige leeromgeving met houvast en structuur. Leerlingen voelen zich prettig in de klas en er wordt een omgeving geboden waarin ze kunnen uitgroeien tot zelfstandige mensen.

Didactisch competent

Een goede docent is instaat zijn leerlingen op een passende manier de stof uit te leggen.

Organisatorisch competent

Organiseren, indelen, organiseren en overzicht houden. Allemaal onderdelen die belangrijk zijn voor een ordelijke, overzichtelijk en taakgericht sfeer.

Samenwerken met collega's

Elke docent is verantwoordelijk voor een goede kwaliteit van het onderwijs. Dit wil ook zeggen dat men elkaar ondersteund waar nodig.

Reflectie en ontwikkeling

Waar ontwikkelt wordt, wordt gereflecteerd. Een goede docent die voldoet aan deze bekwaamheidseis is in staat zijn of haar eigen ontwikkeling centraal te stellen en zichzelf op de hoogte te houden van de nieuwste ontwikkelingen in zijn of haar vak.

Een bekwaamheidsdossier voor iedere leerkracht

De school is verplicht om van iedere leerkracht een bekwaamheidsdossier bij te houden. In dit dossier staan de afspraken die de werkgever met de docent heeft gemaakt. De ontwikkeling van zijn bekwaamheid via scholing, of de huidige sfeer in de klas zijn voorbeelden die in een bekwaamheidsdossier opgenomen zouden kunnen worden.

Een goed bekwaamheidsdossier waarborgt de kwaliteit van docenten en daarmee de kwaliteit van het onderwijs.

Ook nieuw onderwijspersoneel moet voldoen aan de eisen

De bekwaamheidseisen gelden niet alleen voor het huidige personeel. Bij de werving van nieuwe docenten mogen scholen alleen docenten benoemen die aan de bekwaamheidseisen voldoen. Uiteraard is de school wel vrij om nog aanvullende criteria op te stellen.

Heb jij een onderwijsbevoegdheid maar voldoe je niet aan alle bekwaamheidseisen? Dan moet u de mogelijkheid krijgen om deze aan te leren. Neem hiervoor contact op met je werkgever.

Toezicht op de kwaliteit van het onderwijs

De onderwijsinspectie houdt toezicht op de kwaliteit van het onderwijs van de school. De onderwijsinspectie houdt zich niet bezig met de kwaliteit van de individuele docent. Daar is de school zelf verantwoordelijk voor. Blijkt namelijk dat het onderwijs van de school niet van voldoende kwaliteit is, kan de onderwijsinspectie de bekwaamheidsdossiers betrekken in haar onderzoek.